Duurzaamheid 4 minuten

De coronacrisis versterkt de behoefte aan lokale productie en kortere productieketens. Aandacht voor (thuiswerkende) medewerkers is belangrijker dan ooit. Ook helpt meer thuiswerken bij het terugdringen van broeikasgassen. Op korte termijn zijn hiervoor investeringen nodig, op lange termijn zullen duurzame keuzes lonen.

Duurzamer uit de crisis

Geschreven door:
Peter Tros en Jochen Harkema, analisten duurzaam beleggen
Duurzamer uit de crisis

Het coronavirus werkt door in ons werk en in de omgang met familie en vrienden. We staan voor een fase met verminderde productiviteit, hogere werkloosheid en daling van ons nationaal inkomen.

Bedrijven zullen zich moeten aanpassen aan ons veranderde gedrag en aan de opgelegde coronamaatregelen. Ook zullen zij extra aandacht moeten geven aan het welzijn van medewerkers en meer inzicht in en grip moeten hebben op de leveranciersketen. Typisch kenmerken die goed passen in het profiel van een ‘duurzaam’ bedrijf volgens onze normen.

Duurzaamheid headphone 2020

‘Efficiënte’ bedrijfsprocessen lopen vast

De afgelopen decennia is de wereldeconomie sterk gegroeid. De globalisering heeft een belangrijke rol gespeeld bij de stijgende materiële welvaart. Internationale handel maakt het mogelijk te profiteren van de kwaliteiten en producten van de verschillende landen, waarbij efficiëntie een erg belangrijke rol is gaan spelen. Vooral de efficiëntie in tijd en kosten. De uitbraak van het coronavirus heeft ons echter inzichten gegeven in de keerzijde van al die doelmatigheid. Met alle programma’s om bedrijven lean te maken, de just in time -methode voor de aanvoer van grondstoffen en onderdelen en de six sigma -managementstrategie, hebben we bedrijfsprocessen verbeterd en versneld, maar de ruimte voor fouten is daardoor sterk beperkt. De coronacrisis maakt dat zichtbaar: processen vertragen of lopen zelfs vast.

Een ‘lean’ (ook wel ‘lean & mean’: slank en slagvaardig) bedrijf is slank en gericht op doelmatigheid. Het doet alleen waar het goed in is en snijdt niet-kernactiviteiten weg.

Ook de just in time-methode is gericht op het optimaliseren van de efficiency. Door geen voorraden van grondstoffen, onderdelen en halffabricaten aan te houden, bespaart een bedrijf op kapitaal en ruimte. Maar dan moeten de benodigde spullen wel precies op tijd worden geleverd door de toeleveranciers.

Six sigma staat voor zes maal de standaarddeviatie (symbool: σ, de Griekse letter S) van een statistische ‘normaalverdeling’ en komt neer op een foutkans van maar 0,00034%. In de managementliteratuur staat six sigma voor een methode, gericht op verregaande kwaliteitsverbetering van bedrijfsprocessen.

Veranderende toekomst

Nieuwe inzichten en nieuw gedrag leiden tot veranderingen in de samenleving en de economie. Dat de coronamaatregelen op de korte termijn grote impact hebben, is duidelijk: dit zien we terug in de economische cijfers. Maar hoe zit dat op de lange termijn? Wat betekenen deze veranderingen over een paar jaar voor de economie en de samenleving? Na de productie- en vraaguitval door de lockdown-maatregelen, moeten de economie en de financiële markten weer nieuwe evenwichten vinden. Dit duurt meestal even. Onze interesse gaat vooral uit naar de periode daarna. Wat is dat nieuwe evenwicht dan? Waarvoor zullen we bereid zijn meer te betalen, en waarvoor minder?

Duurzaamheid package 2020

Duurzaamheid loont, ook in de coronacrisis

Beleggers die hun beleggingen selecteren op duurzaamheid (‘duurzame beleggers’), menen vaak dat zij op de lange termijn hogere rendementen zullen behalen dan reguliere beleggers. De meest gehoorde argumenten hiervoor zijn dat zij beleggen in toekomstbestendige bedrijven en sectoren en dat ze minder risico lopen. Dit, omdat zij een extra screening (laten) doen: de duurzaamheidstoets, waarbij veelal (sub)sectoren met een relatief hoog risico worden uitgesloten.

De coronacrisis lijkt dit te bevestigen. Zo heeft het uitsluiten van de energiesector (met daarin vooral veel oliebedrijven) dit jaar tot nu toe relatief goed uitgepakt voor duurzame beleggers. Veel fossiele-energieaandelen bleven achter bij het marktgemiddelde. Dat is ook de voornaamste oorzaak van het gemiddeld hogere rendement van duurzame beleggingen, vergeleken met reguliere beleggingen (in 2020 tot medio juni).

Oog voor stakeholders…

Ook is gebleken dat aandelen van bedrijven met een hogere duurzaamheidsscore (gemiddeld genomen) dit jaar betere rendementen hebben behaald dan bedrijven met een lagere score. Bedrijven die goed scoren op duurzaamheid zijn vaak bedrijven met een beter duurzaamheidsbeleid, minder blootstelling aan risicovolle bedrijfssectoren (zoals olie-exploratie en mijnbouw) en hebben oog voor hun stakeholders . Het is nog te vroeg om hier harde conclusies aan te verbinden. De korte periode en de grote hoeveelheid factoren die meespelen, maken dit lastig. Toch denken we dat de mate waarin bedrijven zich duurzaam gedragen een rol speelt.

De stakeholders van een onderneming zijn de groepen mensen die, naast de aandeelhouders, belang hebben bij het reilen en zeilen van het bedrijf. Denk aan het personeel, de directe omwonenden, de klanten en toeleveranciers.

… maar ook voor medewerkers…

Bedrijven zijn ‘duurzaam’ te noemen als zij in hun doen en laten rekening houden met mens, milieu en maatschappij. In de huidige, veranderende omstandigheden is het des te belangrijker dat bedrijven ‘meebewegen’: zich aanpassen. Je wilt als bedrijf immers niet als de ‘nieuwe Kodak’ in de boeken komen, een bedrijf dat zijn bestaansrecht op de tocht zette door niet goed in te spelen op de opkomst van digitale fotografie. Terwijl bij duurzame beleggers tot voor kort veel aandacht was voor het milieu – denk aan milieuvervuiling en CO2-uitstoot – is in de coronacrisis aandacht voor medewerkers belangrijker dan ooit gebleken. Een bedrijf heeft tenslotte weinig aan zieke, angstige medewerkers.

Ondernemingen zullen alles in het werk moeten stellen om ervoor te zorgen dat medewerkers veilig en gezond kunnen werken. Ook als dit thuis gebeurt, zullen bedrijven voor goede arbeidsomstandigheden moeten zorgen. Want als we één ding geleerd hebben tijdens deze crisis, is het wel dat gezondheid op de eerste plaats staat. Van de drie bekende duurzaamheidsfactoren mens, milieu en maatschappij zal de factor mens de komende tijd een belangrijker onderdeel worden. Zowel voor bedrijven als voor duurzame beleggers.

Duurzaamheid Windmill 2020

… en leveranciersketen

Tijdens de coronacrisis is gebleken dat de leveranciersketen (en de controle hierop) een belangrijke factor kan zijn. Bedrijven die niet precies wisten waar de benodigde grondstoffen gewonnen of verwerkt werden en hoe dit proces er precies aan toe gaat, kampten met veel onzekerheden. Duurzame bedrijven hebben gemiddeld genomen een beter inzicht in de keten, met aandacht voor de herkomst van de grondstoffen, de lokale omstandigheden en de impact op mens, milieu en maatschappij. Hoe meer inzicht in (en controle op) de keten, des te minder onzekerheden – zeker in tijden van lockdowns. Lokale productiefaciliteiten en kortere ketens bevorderen dit. Hoewel al die moeite op de korte termijn misschien geen positieve (financiële) bijdrage levert, zal extra aandacht daarvoor waarschijnlijk op lange termijn lonen. Net als veel andere duurzame keuzes.

Meer lezen?

Back to the future?
1 / 5

update Beleggingsvisie 2020

Back to the future?

AEX nog steeds in bearmarkt
2 / 5

Technische analyse

AEX nog steeds in bearmarkt

Duurzamer uit de crisis
3 / 5

Duurzaamheid

Duurzamer uit de crisis

Inspelen op veranderende markten
4 / 5

update Beleggingsvisie 2020

Inspelen op veranderende markten

Coronacrisis brengt structurele trends in een stroomversnelling
5 / 5

update Beleggingsvisie 2020

Structurele trends in een stroomversnelling