Duurzaamheid 7 minuten

Voor beleggers die bewust kiezen voor duurzaam beleggen, is duurzaamheid natuurlijk belangrijk. Maar ook reguliere beleggers kunnen maar beter letten op duurzaamheid. Duurzame bedrijven zijn namelijk toekomstbestendig en lopen minder risico op boetes en schandalen. Klimaatontkennende ondernemingen graven hun eigen graf.

Duurzaamheid raakt elke belegger

Geschreven door:
Peter Tros, analist duurzaam beleggen en de aandelenanalisten Cor Blankestijn, Eric de Graaf, Jan Kleipool, Mike Mulders en David Wolters. Eindredactie: Foppe Oberman
Duurzaamheid raakt elke belegger

Beleggers die kiezen voor duurzaam beleggen, vinden duurzaamheid natuurlijk belangrijk. Bijvoorbeeld omdat zij het niet-ethisch vinden om in tabaks- of wapenfabrikanten te beleggen. Of omdat zij alleen willen beleggen in bedrijven die voldoende zorgdragen voor het milieu. En steeds vaker wordt de positieve bijdrage (‘impact’) van het bedrijf meegewogen in de beleggingskeuze. Bedrijven die oplossingen bieden voor sociale of milieu-uitdagingen krijgen dan de voorkeur.

Ook voor gewone belegger belangrijk

Maar ook voor beleggers, die minder door duurzaamheid worden gemotiveerd, zouden duurzame ontwikkelingen een belangrijke rol moeten spelen bij beleggingsbeslissingen. Daar is een aantal argumenten voor te geven, die met elkaar samenhangen en die effect hebben op de winstgevendheid van bedrijven. En dus op rendementskansen. Laten we er een paar bekijken.

Waarom duurzaam beleggen? (video)

Waarom duurzaam beleggen? (video)

Meer regels

De afgelopen jaren hebben overheden en toezichthouders steeds meer regels uitgevaardigd, vooral vanuit milieu- en klimaatoogpunt. Denk maar aan de strengere uitstootnormen voor auto’s en aan de CO2-heffing voor bedrijven. Die regels leiden doorgaans tot extra kosten: direct, via belastingen en indirect, via investeringen die noodzakelijk worden.

De Europese Unie heeft in 2005 een handelssysteem (Emission Trading System, ETS) voor CO2-uitstootrechten opgezet. De bedoeling is een markt met vrije prijsvorming. Bedrijven moeten voor elke ton CO2 die zij uitstoten een emissierecht kopen op deze markt van vraag en aanbod van die rechten. Zo worden bedrijven uitgedaagd om na te denken over hun uitstoot.

CO2

Maar de toename van regels biedt ook kansen aan bedrijven die zich versneld aanpassen. Zo werken de maatregelen, belastingen en scherpere normen als stimulering van duurzaam gedrag. Daarnaast zijn er natuurlijk nog de positieve prikkels van regelingen. Voorbeelden hiervan zijn subsidies voor elektrische auto’s, zonnepanelen en windparken.

Maar goede regelgeving is soms lastig. Overheden worstelen met het op juiste wijze belasten van internetbedrijven zoals Facebook, Amazon en Google. Hoe zorgen zij ervoor dat deze bedrijven op een goede manier belasting afdragen in de landen waarin ze actief zijn? Bedrijven die goed scoren op duurzaamheid, zijn vaak al voorbereid op strengere regels.

Minder risico’s

Overheden letten tegenwoordig strikter op het naleven van regels en toezichthouders leggen soms hoge boetes op. De afgelopen jaren hebben verschillende bedrijfstakken te maken gekregen met megaboetes, waaronder de automobielsector (dieselgate), banken (witwasboetes) en internetbedrijven (oneerlijke concurrentie en privacyschendingen). Hoe sterker bedrijven gericht zijn op duurzaamheid, des te beter zij zich aan de regels houden en dus hoe kleiner dit risico.

Duurzame ondernemingen zijn goedkoper uit

Niet alleen hebben duurzame bedrijven veelal lagere kosten als gevolg van de toenemende regelgeving, ook kunnen zij extra voordeel behalen. Zij kunnen namelijk profiteren van lagere financieringskosten. Verschillende banken bieden duurzame bedrijven een lagere debetrente als zij duurzaamheidsdoelen behalen. Hoe duurzamer het bedrijf, des te lager de (opslag op de) leenrente. Een andere vorm van kostenbesparing waar bedrijven van kunnen profiteren, is het efficiënt(er) omgaan met grondstoffen, elektriciteit, water en afval. Niet alleen goed voor de aarde, ook voor de kassa.

Maatschappelijke ontwikkeling gaat door

Steeds vaker ontstaat maatschappelijke druk op bedrijven en overheden om te verduurzamen. Zo zijn er verschillende initiatieven georganiseerd, voornamelijk rond de thema’s milieu en klimaat, waarbij aandacht en actie gevraagd wordt aan bedrijven of overheden. Voorbeelden zijn de wereldwijde klimaatstakingen van scholieren (Greta Thunberg!) en de diverse initiatieven om investeringen in fossiele brandstoffen terug te trekken. Vooral kolenbedrijven maar ook olie- en gasproducenten zijn mikpunt van klimaatbewuste beleggers.

Investeringen in fossiele brandstoffen worden door kritische beleggers wel ‘stranded assets’ genoemd: beleggingen die waardeloos zullen worden door wettelijke beperkingen vanwege de klimaatdoelstellingen. Maar grote oliebedrijven als Shell denken niet dat hun olie- en gasreserves in de grond moeten blijven zitten. Toch denken wij dat er een moment gaat komen dat de milieuregels een veel groter effect op de waarde van fossiele-energiebedrijven gaat krijgen.

Greta Thunberg - Protest

Shell in top 3

Terwijl de grote Europese oliebedrijven wel investeren in hernieuwbare energie, doen hun Amerikaanse tegenhangers dit tot nu toe weinig. Wel zijn de investeringen van de Europese supermajors nog relatief beperkt, in vergelijking met de investeringen in de olie- en gaswinning. Voorbeeld: Shell investeert de komende jaren $2-$3 mld per jaar in onder andere de ontwikkeling van waterstof, biobrandstoffen, wind- en zonne-energie en andere groene energietechnologieën. Maar dat is slechts zo'n tien procent van het totale investeringsbudget. Toch zit het concern daarmee wel in de top 3 van duurzame investeerders in ‘groene’ energie.

En de toekomstige winnaars zijn...

Niet alleen verwachten we dat wet- en regelgeving strenger zal worden, ook zullen de kosten van duurzaamheid (of het gebrek daaraan) een grotere rol spelen. Ook zal de maatschappelijke druk toenemen. Volgens Marc Carney, bestuursvoorzitter van de Britse centrale bank, zullen bedrijven die de klimaatcrisis ontkennen en dus niet onderweg zijn om zonder CO2-uitstoot te kunnen werken, worden afgestraft door beleggers, toezichthouders en klanten en deze uiteindelijk failliet gaan. Ook wij zijn ervan overtuigd dat bedrijven, die een positieve bijdrage leveren aan mens, milieu en maatschappij, beter voorbereid zijn op de toekomst. Zij zijn beter gepositioneerd voor de lange termijn, dus ook duurzaam in de letterlijke betekenis.

... slimme industriebedrijven...

We verwachten gunstige trends voor bedrijven die binnen de traditionele industrie opereren maar producten en diensten bieden die productieprocessen verduurzamen en efficiënter maken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan producenten van ‘gaswassers’, die lucht of gassen ontdoen van vervuilende stoffen zoals Alfa Laval. Verder zijn windturbinebouwers uiteraard een goed voorbeeld van duurzaamheid binnen de sector industriegoederen. Het huidige aandeel van windenergie in de wereldwijde elektriciteitsopwekking is zo'n 7%. Maar de algemeen gedeelde verwachting is dat windturbines de komende jaren een steeds groter aandeel krijgen. De schattingen daarvoor lopen uiteen, maar een verdubbeling in 2040 van de hoeveelheid opgewekte stroom uit windenergie achten wij realistisch. Siemens Gamesa Renewable Energy en Vestas kunnen hier als windturbinebouwers van profiteren. Bedrijven die vastzitten in de oude economie en te maken hebben met hoge kosten en investeringen en waarvan het management niet aanstuurt op continue innovatie, zullen het moeilijk krijgen de komende jaren.

... en ‘lichte’ bedrijven

Verder hebben de bedrijven met bedrijfsmodellen die niet kapitaalintensief zijn, een voordeel als het gaat om duurzaamheid boven de traditionele industriegoederen-bedrijven. Ze hebben geen log en duur productieproces en hoeven relatief weinig te investeren, maar kunnen juist wel sterker groeien dankzij de betere schaalbaarheid van de diensten.

Autosector komt in beweging

Dat is een industrie die de komende jaren te maken krijgt met enorme investeringen vanwege de overgang naar elektrisch rijden. Ook heeft deze sector nog wat goed te maken na de vele schandalen, of het nu kartelvorming was of het dieselschandaal. Mede door de nieuwe stikstof- en CO2-uitstooteisen (en soms hoge boetes) zagen de grote autoconcerns dat de laatste jaren hun omzetten en winsten niet meer verder stegen of zelfs daalden. Net op een moment, nu men per bedrijf vele miljarden nodig heeft om te investeren in de mobiliteit van de toekomst.

Ook bij vastgoed is duurzaamheid steeds belangrijker

Wellicht lijkt vastgoed een vrij stabiele en statische sector, maar innovatie is ook voor vastgoed een zeer belangrijke factor. De combinatie van continue innovatie en verduurzaming van de vastgoedportefeuille is zelfs cruciaal voor zowel de bezettingsgraad, het aantrekken van winkelpubliek en bedrijven en uiteindelijk de koers van het betreffende vastgoedaandeel. Zo spelen Prologis en Digital Realty met logistieke distributiecentra en datacenters in op de toenemende vraag naar clouddiensten en e-commerce. Dit zijn dan ook een van de best presterende aandelen binnen de sector, gemeten over de afgelopen tien jaar.

Winkelpubliek

In de sector staat Amerikaans en Europees winkelvastgoed sterk onder druk door de structurele verschuiving naar webwinkelen. De beste kaarten lijken vastgoedbedrijven te hebben, die binnen deze deelsector voortdurend hun winkelcentra vernieuwen en proactief met creatieve oplossingen komen om een nieuw soort huurders aan te trekken door te verduurzamen en aantrekkelijke belevenissen te bieden aan bezoekers. Alleen zo kunnen zij de concurrentie van webwinkels aan. Vastgoedbedrijven met middelgrote winkelcentra van lage kwaliteit, die weinig kunnen of willen innoveren, zijn in de afgelopen jaren sterk afgestraft. In de komende jaren zal dit verschil waarschijnlijk alleen maar groter worden.

Klanten helpen bij hun verduurzaming

In de sector basismaterialen is een duidelijk onderscheid zichtbaar tussen nieuwe en oude economie. Bedrijven die inzetten op de verduurzaming van industriële processen, zelf bijdragen aan duurzaamheid, zoals recyclebedrijven van (edel)metalen of ervoor kiezen om de productenportefeuille te verduurzamen zijn volgens ons aanzienlijk beter gepositioneerd dan bedrijven met bulkmaterialen zoals staal en beton die zich moeilijk kunnen onderscheiden van concurrenten en daardoor geen competitief voordeel hebben. Dit leidt namelijk tot overcapaciteit en lagere prijzen.

Een goed voorbeeld binnen de sector basismaterialen is het Amerikaanse Ecolab. Ecolab ontwikkelt en produceert hygiënische en schoonmaakproducten en -machines. Deze worden vooral gebruikt in de horeca, voedselindustrie, gezondheidszorg, chemie, biotechnologie en industriële productie. Daarnaast verzorgt het bedrijf de behandeling van afvalwater uit de mijnbouw en energiesector. De producten van Ecolab zorgen voor besparing op watergebruik en arbeid bij klanten en passen goed in de trend van verduurzaming van industriële productieketens. Wij achten de positionering van Ecolab in verschillende groeisegmenten kansrijk en zien mogelijkheden voor verdere ontwikkeling.

Banken en verzekeraars: systemen belangrijk

Duurzaamheid in de traditionele opvatting van ‘groen’ en ‘goed voor de natuur’ heeft minimale invloed op de winstkansen van financiële bedrijven op de korte termijn. Op de langere termijn heeft de natuur wel degelijk veel invloed, wat mogelijk als eerste gevoeld zal worden door de herverzekeraars. Bij deze partijen, die tegen vergoeding delen in risico’s van gewone verzekeraars, hangen de resultaten af van complexe modellen en meerjarige datasets om bijvoorbeeld het risico van natuurrampen in te kunnen schatten. Hoe sneller de klimaatverandering gaat, des te moeilijker het wordt om de risico’s te voorspellen.

Daarnaast speelt vooral bij de Europese banken dat er veel meer aandacht is voor het beleid en het gedrag van banken als het gaat om geld-witwasstromen te voorkomen. Dit betekent dat er door banken fors geïnvesteerd wordt in mensen en IT-systemen om ongewenste klanten en geldstromen te kunnen signaleren. Dit zijn investeringen die eerst geld kosten zonder extra inkomsten op te leveren. Maar zoals we hebben gezien, kunnen waterdichte maatregelen wel forse boetes van toezichthouders voorkomen. Tegelijkertijd vormen deze hogere noodzakelijke kosten ook een extra barrière voor de sector. De grotere banken kunnen de lasten beter dragen en genieten van schaalvoordeel ten opzichte van kleinere spelers.

Banken en verzekeraars:
systemen belangrijk

Farmaciebedrijven willen rechtsvervolging afkopen

In de gezondheidszorgsector is de negatieve kant van duurzaamheid actueel: vermogensbeheerders zoals ING hebben al verschillende bedrijven uitgesloten van opname in duurzame aandelenportefeuilles. De opiatenrechtszaken in de VS zijn daar een actueel voorbeeld van, waarbij Purdue Pharma een naam is die veel genoemd wordt. Dit bedrijf wordt schuldig geacht aan het stimuleren van de verkopen van de zeer verslavende pijnstiller Oxycontin, een synthetisch opiaat. Maar ook tal van andere bedrijven binnen deze sector kunnen negatief beïnvloed worden door deze ‘opiatencrisis’ en lopen het risico miljarden aan boetes te moeten betalen. Er zijn dan ook al diverse farmaceutische bedrijven die een schikking willen treffen om zo de opiatencrisis achter zich te kunnen laten. Als deze bedrijven een meer op duurzaamheid gerichte bedrijfsvoering en -cultuur zouden hebben, zouden zij deze risico’s hebben kunnen vermijden.

Farmaciebedrijven

Meer lezen?

Back to the Future
1 / 5

Beleggingsvisie 2020

Back to the Future

AEX: neerwaartse risico’s blijven groot
2 / 5

Technische analyse

AEX nog steeds bezig met top

Duurzaamheid raakt elke belegger
3 / 5

Duurzaamheid

Duurzaamheid raakt iedereen

Groot worden, groot blijven: continu investeren is noodzaak
4 / 5

Beleggingsvisie 2020

Bedrijven moeten blijven investeren

Waar kunnen we nog groei verwachten?
5 / 5

Beleggingsvisie 2020

Waar kunnen we nog groei verwachten?