Einde van de tien jaar durende bullmarkt in de AEX?

Twee heren bekijken het laatste nieuws

Wanneer we afgaan op het technische beeld van veel aandelenindices, kan 2019 voor veel beleggers wel eens een lastig jaar worden. © ING

Technische analyse

Einde van de tien jaar durende bullmarkt in de AEX?

Bas Heijink - technisch analist

De opwaartse trend in de AEX, oftewel de ‘bullmarkt’, duurt inmiddels al zo’n tien jaar. Maar de kans is groot dat deze in 2019 eindigt. Veel andere Europese aandelenindices, waaronder de Duitse DAX, hebben in 2018 al de bulltrend beëindigd.

Wat is technische analyse?

Technische analyse (TA) is een analysemethode waarbij in koersgrafieken en in andere marktgegevens naar trends en herkenbare koerspatronen wordt gezocht. Technische analyse wijkt dus sterk af van fundamentele analyse, waarbij financieel-economische gegevens worden bestudeerd. De technische visie van Bas Heijink zal geregeld sterk afwijken van de fundamentele visie van ING. Onze visie is namelijk vooral gebaseerd op fundamentele analyse.

Neerwaarts vervolg voor de AEX in 2019?

2018 lijkt een overgangsjaar voor de AEX-index geworden. Begin 2018 brak de AEX al neerwaarts uit zijn sinds 2016 snel stijgende trendkanaal. Hierna vormde hij rond de 574 punten een toppenzone, met daarin drie toppen. Tegen het einde van het jaar rondde de AEX het langdurige topvormingsproces af met een neerwaartse doorbraak door de zone 516-517. Voor het definitieve eindsignaal van de bullmarkt moet de AEX ook de zone 498-501 neerwaarts breken. In deze zone ligt op dit moment de onderkant van het langetermijn-trendkanaal: de sinds 2009 stijgende bodemlijn.

Op het moment van schrijven bevindt de AEX zich nog binnen de grenzen van de dalende trend, die startte op de top van juli 2018. Als deze trend doorgaat, kan begin 2019 een neerwaartse doorbraak worden verwacht door de 500 punten. En als de AEX met een beweging onder de 498 inderdaad de bullmarkt beëindigt, wordt de zone tussen de 400 en 410 punten een belangrijke richtzone voor 2019. De neerwaartse weg daarheen zal waarschijnlijk gepaard gaan met krachtige tussentijdse herstelbewegingen. Maar zolang de AEX boven de zone 498 – 501 blijft, kan een langer durende fase ontstaan met ‘zijwaarts’ bewegende koersen: een periode van consolidatie. De kans dat de bullmarkt wordt hervat, achten we echter beperkt.

AEX-index

Bron: Reuters Metastock, 16 november 2018.
Bron: Reuters Metastock, 16 november 2018.

DAX op weg naar niveaus onder de 10.000 punten

In tegenstelling tot de AEX heeft de Duitse hoofdindex Xetra DAX in 2018 wel zijn bullmarkt beëindigd. Ook die was al in 2009 gestart maar kwam begin oktober aan zijn eind door de neerwaartse doorbraak door de cruciale stijgende bodemlijn in het langetermijnbeeld. Belangrijke weerstandniveaus zijn de 11.900 en 12.500 punten. Pas daarboven lijkt een meer zijwaartse, tussentijdse consolidatiefase te kunnen ontstaan. In 2019 is een neerwaarts vervolg van de huidige nieuwe bearmarkt te verwachten. Belangrijke richtpunten voor 2019 in het (neerwaarts gerichte) langetermijnbeeld zijn 9.300 en 8.700 punten. Ook bij de DAX vewachten we dat de dalingen worden onderbroken door krachtige tussentijdse herstelbewegingen.

Xetra DAX

Bron: Reuters Metastock, 16 november 2018.
Bron: Reuters Metastock, 16 november 2018.

Tienjaarsrente Nederland: stijgt deze verder in 2019?

Het eerste technische doelniveau voor de Nederlandse tienjaarsrente (bij 0,88%) werd in 2018 nog bijna bereikt. Maar 2018 bleek een vervolg op te leveren van de consolidatie (met vooral zijwaartse koersbewegingen) die we in 2017 al zagen. De rente testte in deze fase nog enkele malen de onderkant (rond 0,40%) van de bandbreedte. Toch zal de consolidatie naar verwachting uitmonden in een opwaarts vervolg. Het volgende doel wordt 1,25%. Kijkend naar het technische beeld van de tienjaarsrente op iets langere termijn, dan zien we dat de lange dalende trend eind 2016 opwaarts werd gebroken. Dat gebeurde na de vorming van een bodemzone met meerdere bodems, net onder 0%. Als de rente weer onder de zone 0,35% - 0,40% komt, treedt een technische verzwakking op en kan de daling verdergaan. En bij waarden boven 0,80% start de volgende fase in de nieuwe stijgende trend. In dat geval lijkt er rond 0,40% een hogere (meervoudige) middellangetermijnbodem te zijn gevormd.

Tienjaarsrente Nederlandse staatsleningen

Bron: Bloomberg, 16 november 2018.
Bron: Bloomberg, 16 november 2018.

Euro-dollarkoers: zwakkere opgaande langetermijntrend

In de zomer van 2015 brak de eurodollar een forse, langdurige dalende trend af. Daarop ontstond een langdurige fase waarin de eurodollar zijwaarts bewoog binnen een bandbreedte van $1,04 tot $1,15. Deze fase eindigde in de zomer van 2017, toen een steil opgaande trend startte die krachtig doorging tot de top van $1,2550 van begin 2018. Hierna brak de eurodollar neerwaarts door zijn stijgende bodemlijn en ontstond de volgende langdurige correctieve tegenreactie. Daarbij brak hij ook neerwaarts door de voormalige toppenzone $1,15 - $1,1550, waardoor verdere neerwaartse ruimte ontstond tot de zone $1,12 - $1,09. Deze ontwikkelingen passen volgens ons in het scenario van de zoektocht naar een eerste duidelijk hogere, langetermijnbodem boven de $1,04. Pas daaronder wordt de lange neerwaartse trend hervat. Er is een reële kans dat in de eerste maanden van 2019 een volgende duidelijke bodem ontstaat. Voor bevestiging daarvan moet de eurodollarkoers boven de nieuwe, vanaf $1,2550 dalende toppenlijn komen, die begin november bij $1,1640 liep. Komt de eurodollar daarboven, en geeft hij bevestiging door een beweging boven de $1,1750, dan ligt de weg open naar de top van vorig jaar. Maar de trend is wel verzwakt; er kan een aanzienlijk minder steil opgaande langetermijntrend starten.

Euro-dollarkoers

Bron: Reuters Datastream, 16 november 2018.
Bron: Reuters Datastream, 16 november 2018.