Marktleiders presteren operationeel sterk, maar scheurtjes verschijnen

Medewerkster in serverruimte

De bouw van grote datacenters is voorlopig een belangrijke bron van inkomsten voor bedrijven als Intel en Nvidia, maar ook voor allerlei andere toeleveranciers. © MaaHoo Studio / Stocksy

Informatietechnologie

Marktleiders presteren operationeel sterk, maar scheurtjes verschijnen

Eric de Graaf - beleggingsanalist

Binnen de sector informatietechnologie zijn er grote groeiverschillen. De Amerikaanse marktleiders presteren over het algemeen goed wat hun bedrijfsvoering betreft. En in 2018 werden ze financieel duidelijk geholpen door de belastingverlagingen van de regering-Trump. Op een aantal gebieden is er toch wel wat groeivertraging zichtbaar.

Wat is de sector IT?

In de sector informatietechnologie (IT) zijn zowel producenten van apparatuur (hardware) actief, als dienstverlenende IT-bedrijven. Ook softwareproducenten en financiële dataverwerkers (creditcardmaatschappijen) worden tot deze sector gerekend.

De markten voor smartphones en pc’s zullen de komende jaren slechts beperkt groeien. Ook de halfgeleidersector heeft momenteel te maken met een cyclische vertraging. De sterke groei zit op dit moment vooral in de aanbieders van clouddiensten en dataverwerking.

Net als in veel andere bedrijfssectoren speelt in de IT, dat producenten hun productiecapaciteit terugschroeven bij afnemende vraag (dalende prijzen) en opvoeren als de vraag weer aantrekt. Maar omdat zo’n maatregel pas na enige tijd effect heeft, ontstaat er een golfbeweging in de prijzen en omzetten: de cyclus.

Operationele groei vertaalt zich in sterkere koersontwikkeling

Aandelen uit de IT-sector hebben in 2018 tot nu toe, net als in de voorgaande jaren, gemiddeld genomen goed gepresteerd op de beurs. Die beleggingsprestaties zijn echter niet gelijkmatig verdeeld over alle deelsectoren. Zo deden softwareproducenten het iets beter dan de sector als geheel, net als producenten van communicatieapparatuur en elektronica. Achterblijver is de halfgeleiderindustrie, waar een periode van sterke cyclische groei ten einde lijkt gekomen. Ook binnen de deelsectoren is er sprake van duidelijke verschillen in koersrendement, waarbij de marktleiders het vaak bovengemiddeld goed doen.

In de halfgeleiderindustrie worden elektronische componenten gemaakt op basis van halfgeleidermateriaal. Van oorsprong eenvoudige diodes en transistors, maar tegenwoordig vooral geavanceerde IC’s (integrated circuits), geheugenchips en processorchips.

Na aanpassing sectorindeling heeft IT meer een hardwarekarakter

Op 1 oktober 2018 zijn er forse wijzigingen in de sectorverdeling doorgevoerd door het toonaangevende financiële instituut Morgan Stanley Capital International (MSCI), bekend van de indices. Ook wij gebruiken de indices van de MSCI voor onze sectorverdeling. Social-mediabedrijven zoals Facebook en Alphabet (moederbedrijf van Google) en ontwikkelaars van gamesoftware zoals Nintendo en Activision zijn nu in een andere sectorindex ingedeeld. Halfgeleiderproducenten en IT-dienstverleningsbedrijven zijn door deze verschuiving een stuk belangrijker geworden binnen de sector. Je kunt zeggen: de IT-sector heeft veel meer een hardwarekarakter gekregen.

Beperkte groei voor pc’s en smartphones, consolidatie

De afgelopen jaren zijn veel initiatieven gepresenteerd die op termijn een belangrijk deel van de omzet in het hardwaresegment kunnen gaan uitmaken. Daarmee zorgen ze voor groei. Denk hierbij aan (zelfrijdende) elektrische auto’s, allerhande roboticatoepassingen en virtual en augmented reality. Hoewel de vooruitzichten voor de lange termijn onverminderd goed zijn, lijken op de korte termijn een aantal van deze markten onder druk te staan. Dit komt door de Amerikaans-Chinese handelsoorlog en een iets te optimistisch opgebouwde voorraad.

De deelsector hardware heeft ook nieuwe groeimarkten nodig, omdat de traditionelere pc- en smartphonemarkten de komende jaren naar verwachting op z’n best beperkt zullen groeien. In de hele keten vindt consolidatie plaats, hoewel toezichthouders wereldwijd geregeld hun veto uitspreken. Dat de overname in de halfgeleidersector van NXP Semiconductors door Qualcomm uiteindelijk geen goedkeuring van de Chinese toezichthouder kreeg, is daar het meest sprekende voorbeeld van. Het Chinese veto heeft het tempo van de consolidatie ook zeker vertraagd.

Consolidatie houdt in dat binnen een bedrijfssector minder, maar tegelijkertijd grotere ondernemingen ontstaan. Dit gebeurt normaal gesproken vooral via fusies en overnames. De gedachte is dat grotere bedrijven door hun omvang schaalvoordeel hebben en dus efficiënter produceren. De kosten per product kunnen worden verlaagd en daarmee stijgt de winst.

Escalerende handelsoorlog kan hard aankomen voor IT-sector

Halfgeleiders bieden ook kansen tijdens een cyclische vertraging

Halfgeleiders zijn door hun productieproces met hoge opstartkosten en volcontinu-productie bijzonder gevoelig voor schommelingen in de vraag. De productie moet verkocht worden, waardoor de prijzen heel veranderlijk zijn. Vooral in de geheugenchipmarkt waren er de afgelopen jaren positieve effecten door de sterke vraag en het onvoldoende aanbod. Extreem hoge marges, met soms meer dan 50% nettomarge, hebben de koersen opgedreven, hoewel de waarderingen daar maar deels in meegingen. Een toenemend aanbod in combinatie met een afzwakkende vraaggroei leidt tot prijsdalingen: een signaal dat inmiddels niet meer te missen is. Het lijkt er voorlopig niet op dat er meer dan een normale cyclische vertraging gaande is, waardoor ook kansen ontstaan. Een escalerende handelsoorlog kan echter wel tot grotere problemen leiden. China en de Verenigde Staten zijn immers belangrijke schakels in de productieketens.

Groei clouddiensten indrukwekkend, maar niet alle bedrijven plukken de vruchten

Veel technologiebedrijven hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in aanwezigheid in de cloud. De indrukwekkende groeicijfers van belangrijke spelers op dit gebied, zoals Microsoft, Amazon, Alphabet en IBM, waren daarom geen verrassing. Het groeitempo zal iets vertragen, maar wel fors blijven, net als de benodigde investeringen. Wij verwachten ook hier dat kleinere spelers zich gaan realiseren dat winstgevendheid op zelfstandige basis uiteindelijk niet realistisch is. Samenwerking of consolidatie lijkt voor hen de enige mogelijkheid om een rol te blijven spelen naast de grote spelers met een veel ruimer budget. De bouw van grote datacenters is voorlopig een belangrijke bron van inkomsten voor bedrijven als Intel en Nvidia, maar ook voor allerlei andere toeleveranciers.

De ‘cloud’ is een term die voortkomt uit het begrip ‘cloud computing’, wat neerkomt op de online opslag van gegevens, software en bestanden op een server van een aanbieder van cloud-diensten.

IT-dienstverleners: dataverwerkers boeken veel succes

De grootste bedrijven in de deelsector IT-dienstverlening zijn dataverwerkers, zoals Mastercard en Visa. Deze bedrijven hebben het, dankzij de groeiende stroom betalingen, uitstekend gedaan in de afgelopen kwartalen. De vrees dat Apple Pay en Google Pay een negatief effect op deze bedrijven zouden hebben, is grotendeels weggeëbd. Er is meer sprake van samenwerking dan van verdringing. Er lijkt absoluut nog meer omzetgroei in het vat te zitten, maar de beurswaardering (zoals de koers-winstverhouding) is wel hoog geworden.

De pure consultancybedrijven hebben het structureel iets moeilijker. Maar zij profiteren van het economisch herstel dankzij eerdere selectieve overnames en kostenoptimalisatie. Door het voortgaande economische herstel in grote delen van de wereld, voorzien wij ook in 2019 en de eerste jaren daarna omzetgroei. Maar een duidelijk hogere gemiddelde winstmarge ligt daarbij niet voor de hand. En op de langere termijn zien wij slechts relatief beperkte groei. IT-specialisten worden vaak ingehuurd door externe IT-dienstverleners. Door het structureel verplaatsen van activiteiten naar externe cloudservices hebben de klanten van IT-dienstverleners uiteindelijk minder IT-specialisten nodig, die juist vaak worden ingehuurd bij die IT-dienstverleners. Daarom verwachten we niet dat de winstmarges, en dus de beurswaarderingen, weer naar historisch hoge niveaus gaan.