Kwaliteit en innovatie als antwoord

Vrouw met tablet

Producenten van medische apparatuur profiteren van toenemende digitalisering, individualisering en zorg op afstand. © Cavan Images / Getty Images

Gezondheidszorg

Kwaliteit en innovatie als antwoord

Jenny Overman - beleggingsanalist

Welke bedrijven zijn actief in de gezondheidszorgsector?

Ontwikkelaars en producenten van medicijnen zijn actief in deze sector. Maar ook zorgverzekeraars, apotheken, laboratoria en producenten van medische apparatuur en verbruiksvoorwerpen.

Na een zwakke start van het beursjaar trok in de tweede helft van 2018 de interesse van beleggers in de sector weer aan. Dit kwam door de relatief lage waardering, zoals de koers-winstverhouding. Dat aandelen uit deze sector als defensief worden beschouwd speelt ook mee. We hebben een jaar van onzekerheid achter de rug. Vanwege de hoge prijzen van medicijnen dreigde de politiek in te grijpen in de sector. Maar de negatieve invloed van de politiek blijkt voorlopig mee te vallen. Bovendien konden de meeste farmaceutische ondernemingen goede resultaten van hun productontwikkeling laten zien. Beleggers vreesden voorheen dat er een tekort zou ontstaan aan opvolgers voor succesmedicijnen waarvan de patenten aflopen. Deze angst van beleggers is afgenomen. Ook de belastingverlaging van de regering-Trump droeg bij aan sterke koersontwikkeling, waardoor de waardering ten opzichte van de wereldindex is opgelopen. De inkomsten in de sector zijn minder afhankelijk van economische groei en industriële activiteit. Dit maakt de sector relatief aantrekkelijker tegen het einde van de economische cyclus.

Als de verwachtingen voor de economische groei wat lager uitvallen en de beurzen wisselvalliger worden, raken zogenaamde defensieve aandelensectoren vaak meer in trek op de beurs. Denk hierbij aan gezondheidszorg, dagelijkse consumentengoederen of nutsbedrijven. De winsten van bedrijven uit dergelijke sectoren zijn namelijk wat minder gevoelig voor een economische teruggang dan ‘cyclische’ aandelensectoren. Tot deze laatste categorie behoren de bedrijfssectoren duurzame consumentengoederen, industriegoederen, basismaterialen en IT.

Koers-winstverhouding wereldindex en gezondheidszorgindex

MSCI All Country World Index en MSCI All Country Health Care Index. Bron: Thomson Reuters Datastream, november 2018.
MSCI All Country World Index en MSCI All Country Health Care Index. Bron: Thomson Reuters Datastream, november 2018.

Het ontwikkelen van nieuwe medicijnen biedt kansen

Na een periode van hoge verwachtingen, tegenvallende productontwikkeling en aflopende patenten, hebben de medicijnontwikkelaars nu weer een goed gevulde productontwikkelings-pijplijn. Dankzij een betere focus op interne processen zijn de laatste tijd gevarieerde productportefeuilles ontstaan. Deze portefeuilles zijn bestand tegen aflopende patenten, tegenvallers in de productontwikkeling en politieke risico’s. Een groeiend deel van de inkomsten en de productontwikkeling in de sector gezondheidszorg wordt buiten de VS gerealiseerd. Daar hebben toezichthouders meer mogelijkheden om het nut, de zogenaamde toegevoegde waarde, van een medicijn mee te wegen in de prijsvorming. Dit stimuleert de ontwikkeling van innovatieve en unieke medicijnen. De komende jaren liggen er voor medicijnontwikkelaars met goede productontwikkeling de meeste kansen.

Saai is soms een voordeel

De laatste jaren hebben veel farmaciebedrijven hun verwante activiteiten in bijvoorbeeld vaccins, voeding, diergeneeskunde, persoonlijke verzorging en landbouwchemie afgestoten. Deze kennen vaak lagere groei en marges. Zij focussen zich met name op de financiering van hun productontwikkeling. Deze activiteiten zijn minder gevoelig voor politieke risico’s en kunnen, mits efficiënt gerund, bijdragen aan stabiele inkomstenstromen. Bedrijven in de farmaceutische sector die verwante activiteiten wel hebben aangehouden en geoptimaliseerd, kunnen hiervan profiteren als de politieke druk op de zorgkosten verder toeneemt.

Politiek risico blijft aanwezig

De discussie over zorgkosten in de VS zal voorlopig doorgaan. Voor zowel prominente Democratische als Republikeinse politici is dit een belangrijk punt in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2020. Maar het instellen van strengere regels die daadwerkelijk een groot effect op de sector hebben, blijkt in de praktijk lastig. Die pogingen leiden vooral tot politieke discussies en tot tijdelijke druk op de waarderingen. Farmaceutische concerns zullen wel terughoudender worden met prijsverhogingen. Dit kan de toekomstige winstgevendheid onder druk zetten, omdat prijsverhogingen een belangrijke component zijn in de totale winstgevendheid van een medicijn. Zorgverzekeraars zijn veelal de uitvoerders van de nationale zorgplannen en willen graag zoveel mogelijk deelnemers. Maar in diverse landen heeft de politiek voorstellen gedaan om nationale zorgplannen juist in te perken. Wij denken dat voor zowel farmaceutische ondernemingen als voor zorgverzekeraars het uiteindelijke effect zal meevallen. Wel verwachten we ook dit jaar weer sterk wisselvallige koersen.

Zorg op afstand en medische technologie

Producenten van medische apparatuur en medische dienstverleners blijven in politieke discussies veelal buiten schot. Hun producten en diensten maken een relatief klein – zij het onmisbaar – deel uit van een medische behandeling. Ook is hun aandeel in de totale kosten beperkt. Wel profiteren deze bedrijven van toenemende digitalisering, individualisering en zorg op afstand. Het is voor hen een uitdaging om de benodigde apparatuur te ontwikkelen, de zorgkwaliteit te optimaliseren en de digitale veiligheid van deze producten te garanderen. De zorgsector heeft geen goede staat van dienst op dit gebied en zal hier de komende jaren veel in moeten investeren om het vertrouwen van patiënten te behouden. Ook bestaat het risico dat andere ontwikkelaars van persoonlijke apparatuur, zoals IT-bedrijven, de gezondheidszorgsector zullen betreden. Gevestigde producenten van medische apparatuur kunnen profiteren van hun ervaring in de sector. En zij kunnen hun band met zorgaanbieders gebruiken om dit risico af te dekken.

Nieuwe, complexe medicijnen in ontwikkeling

Voor de meeste biotechnologieaandelen was 2018 een weinig inspirerend jaar. De koersen bleven achter bij de rest van de sector, er was weinig nieuws over productontwikkeling en op de overnamemarkt bleef het redelijk stil. Terwijl er door de lage rentes in ruime mate kapitaal beschikbaar was voor financiering van overnames. Wel slaagden de biotechbedrijven er vorig jaar in om hun kaspositie te verbeteren. Dankzij de lage kapitaalmarktrente was de ontwikkeling van nieuwe producten makkelijker te financieren. Dit draagt ertoe bij dat meer kansrijke medicijnen van de ontwikkelfase naar de testfase gaan. Als medicijnen in de testfase komen, overwegen de grotere farmaciebedrijven vaker een overname van het betreffende bedrijf. Wij verwachten dan ook dat er in 2019 meer overnames komen door farmaciebedrijven. Ook zullen laboratoria van biotechnologiebedrijven nieuwe, complexe medicijnen ontwikkelen.

Kansen in China

De Chinese zorgmarkt is razendsnel aan het moderniseren. Dit biedt kansen voor westerse gezondheidszorgbedrijven, op het gebied van verkoop, productie en ontwikkeling. Zij krijgen hierbij een duw in de rug van de voortgaande welvaartsgroei. Wel is voorzichtigheid geboden: op het gebied van patenten en kwaliteitscontrole zijn de verschillen groot. Chinese artsen en patiënten hebben andere voorkeuren dan in het Westen. En de Chinese overheid houdt scherper toezicht. Gezondheidszorgbedrijven zullen naar verwachting meer gaan inzetten op de Chinese groeimarkt. Een sterke focus en grote investeringen zijn vereist om hier ook daadwerkelijk te slagen.