Kwaliteit en innovatie als antwoord

Vrouw met tablet

Producenten van medische apparatuur profiteren van toenemende digitalisering, individualisering en zorg op afstand. © Cavan Images / Getty Images

Gezondheidszorg

Kwaliteit en innovatie als antwoord

Jenny Overman - beleggingsanalist

Welke bedrijven zijn actief in de gezondheidszorgsector?

Ontwikkelaars en producenten van medicijnen zijn actief in deze sector. Maar ook zorgverzekeraars, apotheken, laboratoria en producenten van medische apparatuur en verbruiksvoorwerpen.

Na een wisselvallig jaareinde begon de sector zwak in 2019. Door het herstel van het economische vertrouwen in het eerste kwartaal werden de defensieve kwaliteiten van de sector relatief minder aantrekkelijk voor beleggers. Bovendien begon in de VS het verkiezingsseizoen: in 2020 zijn er niet alleen weer presidentsverkiezingen, ook wordt de helft van het Congres opnieuw gekozen. Aan zowel Democratische als Republikeinse zijde is de sector dit jaar de gebeten hond. Ondanks deze druk staat de sector er goed voor: ontwikkelpijplijnen zijn goedgevuld, de schuldpositie is afgenomen en de waardering is genormaliseerd. Naarmate het jaar vordert, zullen de politieke risico’s voor de sector steeds beter in te schatten zijn en wordt de onderliggende kwaliteit weer zichtbaar.

Als de verwachtingen voor de economische groei wat lager uitvallen en de beurzen wisselvalliger worden, raken zogenoemd defensieve aandelensectoren vaak meer in trek op de beurs. Denk hierbij aan gezondheidszorg, dagelijkse consumentengoederen of nutsbedrijven. De winsten van bedrijven uit dergelijke sectoren zijn namelijk wat minder gevoelig voor een economische teruggang dan ‘cyclische’ aandelensectoren. Tot deze laatste categorie behoren de bedrijfssectoren duurzame consumentengoederen, industriegoederen, basismaterialen en IT. Van deze sectoren wordt verwacht dat ze relatief sterker profiteren bij aantrekkende economische groei.

Koers-winstverhouding wereldindex en gezondheidszorgindex

MSCI All Country World Index en MSCI All Country Health Care Index. Bron: Thomson Reuters Datastream, juni 2019.
MSCI All Country World Index en MSCI All Country Health Care Index. Bron: Thomson Reuters Datastream, juni 2019.

Het ontwikkelen van nieuwe medicijnen en markten biedt kansen

Na een periode van hoge verwachtingen, tegenvallende productontwikkeling en aflopende patenten (waardoor ‘merkloze’ medicijnen marktaandeel kunnen overnemen), hebben de farmaciebedrijven over het algemeen nu weer een goed gevulde productontwikkelingspijplijn. Dankzij gerichte overnames en een scherpere focus op de interne processen bij de onderzoeksafdelingen, zijn de laatste tijd gevarieerde productportefeuilles ontstaan die de aflopende patenten bij de meeste fabrikanten goed kunnen opvangen. Nieuwe onderzoeksgebieden, zoals immunotherapieën tegen kanker en gentherapie, zullen voor veel nieuws uit de productontwikkeling zorgen. Farmaciebedrijven met een minder goed gevulde of kwalitatief zwakkere productontwikkelingspijplijn zullen de markt op moeten om een overname te doen. Dit zullen vooral aankopen zijn van kleine spelers of specifieke knowhow, die snel in de bestaande productontwikkeling is in te passen. Grote overnames vragen namelijk een langdurig integratietraject en kunnen rekenen op uitgebreide aandacht van toezichthouders, waardoor het risico op mislukken toeneemt.

Kansen in opkomende markten

Het zorgstelsel in de opkomende markten is razendsnel aan het moderniseren. Er worden verzekeringssystemen ingevoerd, er beginnen ook daar welvaartsziekten voor te komen en de vraag naar kwalitatief hoogwaardige zorg groeit. Dit biedt kansen voor westerse gezondheidszorgbedrijven op het gebied van verkoop, productie en ontwikkeling. Door medicijnen en medische producten die op de thuismarkt ‘uitgegroeid’ zijn in de opkomende landen aan te bieden, krijgen deze oudere producten een tweede leven. Wel is voorzichtigheid geboden: op het gebied van patenten en kwaliteitscontrole zijn de verschillen met westerse markten groot. Een sterke focus, lokale kennis en een lange adem zijn vereist om hier te slagen.

Saai is soms een voordeel

De laatste jaren hebben veel farmaciebedrijven hun activiteiten in bijvoorbeeld vaccins, gezonde voeding, diergeneeskunde, persoonlijke verzorging en landbouwchemie afgestoten. De reden: deze ‘verwante’ producten kennen meestal een zwakkere groei en lagere winstmarges. Deze activiteiten zijn echter minder gevoelig voor politieke risico’s en kunnen, mits efficiënt gerund, bijdragen aan stabiele inkomstenstromen. Bedrijven in de farmaceutische sector die hun verwante activiteiten wel hebben aangehouden en geoptimaliseerd, kunnen hiervan profiteren als de politieke druk op de zorgkosten verder toeneemt. De gestage inkomstenstroom geeft dan steun aan de beurskoers, vergeleken met die van farmaciebedrijven die geen verwante activiteiten meer hebben.

Politiek risico blijft aanwezig

De discussie over de zorgkosten in de VS zal voorlopig doorgaan. Voor zowel prominente Democratische als Republikeinse politici zijn deze kosten een belangrijk onderwerp waarop zij zich kunnen profileren, in de aanloop naar de Congres- en presidentsverkiezingen van 2020. Verkiezingsretoriek en extreme voorstellen, zoals het afschaffen van het particuliere verzekeringssysteem, zullen de koersen van ondernemingen in deze sector onder druk blijven zetten, ondanks de beperkte haalbaarheid van deze plannen. Zowel zorgverzekeraars als farmaceutische bedrijven die het grootste deel van hun activiteiten in de VS hebben, worden hierdoor geraakt. Sommige nieuwe regels zullen al vanaf volgend jaar tot veranderingen leiden. Wij denken dat dit een deel van de koersdruk kan wegnemen, omdat al een zeer negatief scenario in de koersen verwerkt lijkt.

‘Generieke’ medicijnen: oplossing voor hogere zorgkosten?

Als het patent van een merkmedicijn afloopt, maakt dat de weg vrij voor andere medicijnfabrikanten om het medicijn na te maken en tegen een lagere prijs in de markt te zetten. Deze zogenoemd generieke (ook wel merkloos genoemde) medicijnen kunnen patiënten en het zorgsysteem veel geld schelen. Maar de producenten van generieke medicijnen hebben wel baat bij het bestaan van gezonde farmaciebedrijven die hoogwaardige producten introduceren – namelijk om deze te kunnen kopiëren. Daarom raakt het stevige overheidsingrijpen bij farmaciebedrijven ook hen. Kijkend naar de trends in de bedrijfsvoering van farmaceutische bedrijven, dan is herstel te zien na jaren van hoge schulden en overcapaciteit. Als de prijsdaling stabiliseert en het vertrouwen in de financiële zorgvuldigheid van de grote concerns toeneemt, kunnen producenten van generieke medicijnen koersherstel vertonen op de beurs.

Weer een moeizaam jaar voor biotechnologie

Producenten van innovatieve medicijnen op basis van biologisch materiaal, zogenoemde biotechbedrijven, gaan weer een uitdagende fase tegemoet. De tegenvallers in de productontwikkeling van sommige grote biotechbedrijven doen het ontluikend vertrouwen in de productenpijplijn geen goed. Ook blijven de aflopende patenten op de inkomsten drukken. De verwachting was dat de zeer lage waardering interesse in overnames door grote farmaciebedrijven zou aanwakkeren. Maar afgezien van enkele transacties, houden de farmaceuten de hand voorlopig op de knip. Ook uit de hoek van de grote farmaciebedrijven lijken dus weinig impulsen te verwachten voor de koersen van deze subsector.

Zorg op afstand en medische technologie

Producenten van medische apparatuur en medische dienstverleners blijven in politieke discussies veelal buiten schot. Hun producten en diensten maken een relatief klein – zij het onmisbaar – deel uit van een medische behandeling. Ook is hun aandeel in de totale kosten beperkt. Wel profiteren deze bedrijven van de toenemende digitalisering, individualisering en zorg op afstand. Bovendien zijn zij vaak wereldwijd actief en leveren zij een deel van hun producten ook aan bedrijven buiten de gezondheidszorg. Daarom ligt de gemiddelde waardering in dit segment ruim boven het gemiddelde voor de sector. Ook dit jaar ziet het ernaar uit dat ze de hoge verwachtingen zullen blijven waarmaken, maar voorzichtigheid is geboden.