Nieuwe sector biedt veel keuze; verschillen zijn groot

Boer bestuurt drone

De komst van 5G moet de grootschalige toepassing van drones en andere technologische toekomstdromen mogelijk maken. © Budimir Jevtic / Shutterstock

Communicatiediensten

Nieuwe sector biedt veel keuze; verschillen zijn groot

Eric de Graaf - beleggingsanalist

Door de wijziging van de indeling van de wereldwijde aandelensectoren is het profiel van de sector communicatiediensten drastisch veranderd. Telecombedrijven maken daarvan nu nog maar 35% van de marktwaarde uit. De rest bestaat uit gewone en social-mediabedrijven.

Wat is de sector communicatiediensten?

In de nieuwe sector communicatiediensten zijn bedrijven actief die telecommunicatie aanbieden, maar ook mediabedrijven en social-mediabedrijven.

De belangrijkste thema’s in de nieuwe sector zijn advertentiegroei en de voortdurende zucht naar content. Voor de telecombedrijven is het van belang dat de toezichthouders goedkeuring verlenen aan fusies en overnames, waardoor zij meer en betere content krijgen om consumenten aan zich te binden. Behalve speelfilms vallen ook sportuitzendingen hieronder. Denk aan de uitzendingen van VodafoneZiggo van buitenlands voetbal en Formule 1-races. Ook vormen de financiering en bouw van 5G-netwerken voorwaarden voor groei.

Content is de term waarmee de inhoud van platforms wordt aangeduid. Denk aan de games van EA, de films van Netflix, de sportwedstrijden op ESPN of de nieuwsberichten op NU.nl. Ook radio- en tv-zenders hebben content, zoals de Premier League-wedstrijden en de Formule 1-races op het kabelkanaal Ziggo Sport. Op platforms als Facebook en YouTube leveren de gebruikers zelf de content. Goede content trekt veel bezoekers, en dus adverteerders.

Lancering nieuwe sector: communicatiediensten

Dat telecom-, media- en IT-bedrijven elkaar steeds meer zijn gaan opzoeken, is indexsamensteller MSCI niet ontgaan. Daarom heeft deze toonaangevende instelling de bedrijven van de sector telecommunicatie sinds de start van het vierde kwartaal van 2018 ondergebracht in de nieuw gevormde aandelensector communicatiediensten. Behalve alle bedrijven uit de voormalige telecomsector vallen hieronder ook digitale dienstverleners als Facebook, Alphabet (Google) en het Chinese Tencent. Ook mediabedrijven als Disney, Netflix, WPP en Electronic Arts zijn in de sector communicatiediensten terechtgekomen. Gewogen naar totale beurswaarde (‘marktkapitalisatie’) zijn telecombedrijven nu nog maar goed voor 35% van de beurswaarde van de sector communicatiediensten.

Digitale dienstverleners: sterkere groei, grotere risico’s

De verschuiving van traditionele krantenadvertenties en radio- en tv-reclame naar online advertenties die een tijd geleden werd ingezet, gaat met volle kracht verder. Daarvan profiteren grootmachten Facebook en Alphabet enorm. Samen hebben zij een marktaandeel van ongeveer 50% van de wereldwijde online advertenties. Daar wordt wel wat aan geknabbeld door Amazon. De groei neemt dan ook langzaam af. Discussies over marktmisbruik, belastingontwijking en de verspreiding van nepnieuws zullen tot extra kosten en mogelijk verscherpt toezicht leiden. Welke maatregelen genomen gaan worden om de dominantie van de internetgiganten te beperken, is nog onduidelijk. Maar dit is een bron van zorg, hoewel de financiële implicaties beperkt lijken te blijven.

Deze combinatie van negatieve factoren heeft in de tweede helft van 2018 de aandelenkoersen binnen deze sector fors onder druk gezet. Omdat er nog steeds sprake is van bovengemiddelde winstgroei terwijl de koersen niet stegen, zijn de waarderingen over het algemeen sterk gedaald. In de eerste maanden van 2019 zijn de koersen alweer sterk gestegen en zijn de waarderingen weer op een niveau gekomen dat beter past bij de verwachte groei.

Media en entertainment: grote kansen, grote bedreigingen

Met media- en entertainmentbedrijven zitten er nu twee groepen in de nieuwe sector communicatiediensten met volledig andere groeipatronen en waarderingen. Zij hebben immers niet dezelfde functie en verdienmodellen als de rest van de sector. Voor mediabedrijven geldt overwegend dat het geld moet worden verdiend met advertenties. Dat is zeker geen makkelijke opgave, omdat het offline gedeelte van die markten onder druk staat. De verschuiving naar online advertenties heeft veel omzet gekost, omdat die in veel gevallen minder bemoeienis van tussenpersonen (zoals advertentiebureaus) nodig hebben en rechtstreeks geboekt kunnen worden.

De meeste entertainmentbedrijven maken hun eigen content, variërend van films, series en muziek tot computerspelletjes en blijven daar ook eigenaar van. Dat is te zien aan de bovengemiddelde groei en waardering (zoals koers-winstverhouding). De overnames van deze bedrijven, gewild vanwege de aantrekkelijke content, geven aanleiding tot discussie. Het gaat te ver om te stellen dat alle bedrijven in deze deelsector op termijn onderdeel zullen worden van een groter geheel. Maar gezien de hoge kosten die gemoeid zijn met het ontwikkelen van nieuwe films en games, is het logisch te verwachten dat er overnames in dit segment zullen volgen. Ook bedrijven als Alphabet en Tencent zijn op zoek naar content om hun aanbod aantrekkelijker te maken voor de consument.

‘Content is king’ bij het verleiden van de mediaconsument

Telecombedrijven zoeken groei in fusies

Er zijn de afgelopen jaren veel overname-initiatieven gestart in de telecomsector. Sommige daarvan zijn ook afgerond. De reden daarvoor is duidelijk: de jarenlange periode van dalende inkomsten en de toename van digitale oplossingen, die traditionele telefoniediensten vervangen. Relatief nieuw is dat zowel in de VS als in Europa weer voorstellen liggen voor horizontale integratie. De afgelopen jaren zijn dit soort overnames vrijwel altijd afgekeurd door de verantwoordelijke toezichthouder om de marktverhoudingen en daarmee de concurrentie in stand te houden. Hoe de toezichthouders er nu tegenaan kijken, is nog onduidelijk, maar ze lijken iets meer geneigd tot goedkeuring. De kleinere aanbieders hebben namelijk grote moeite om te blijven concurreren en investeren. Na de combinatie van AT&T en Time Warner en de overname van Sky door Viacom staan in de VS nog fusies tussen verschillende mediabedrijven op het programma. Ook in Europa moeten de toezichthouders een aantal grote overnameplannen beoordelen. Gezien de moeilijkheden met fusies in het verleden is een consolidatiebonus in de koersen op dit moment ver te zoeken. Geen extra hoge koersen dus, door speculatie op een overnamebod.

Een overname van, of fusie tussen bedrijven die in dezelfde bedrijfstak actief zijn en dezelfde producten of diensten aanbieden.

Als relatief veel beleggers inspelen op eventuele fusies en overnames in een sector (‘consolidatie’), heeft dit een koersopdrijvend effect. Deze hogere waardering van de aandelen wordt de consolidatiebonus genoemd.

Noodzakelijke investeringen drijven de uitgaven op

Al die overnames kosten geld, terwijl de noodzakelijke investeringen de komende jaren gaan toenemen. De opstart van 5G, uitbreiding van snel internet en andere investeringen leiden de komende jaren naar verwachting tot hogere uitgaven. Alleen al de veiling van het frequentiespectrum voor 5G-netwerken in Europa zal de sector naar verwachting tien miljard euro gaan kosten. Wel is de gemiddelde bedrijfsschuld in de sector lager dan een paar jaar geleden, maar ook de verwachte inkomsten zijn gedaald. Er ligt een periode met stijgende investeringskosten en afnemende kasstromen in het verschiet. Dit vergroot de gevoeligheid van de sector voor hogere rentes, die de financieringskosten zouden opschroeven en ten koste zou gaan van de relatieve aantrekkelijkheid van aandelen tegenover obligaties.

Behalve de beoogde synergie, die de vele telecomfusies moeten opleveren, moeten kostenbesparingen een belangrijke bijdrage aan de kasstromen leveren. Gelukkig zijn hier nog mogelijkheden, zoals het uitschakelen van verouderde netwerken. Met een volledig operationeel 4G-netwerk en het stabiele 3G als achtervang, zijn oudere technologieën niet meer nodig. Een andere mogelijkheid is de overschakeling op ‘onbeperkte abonnementen’, wat de administratie van telefonie, sms-gebruik en databundels overbodig zou maken. Ook de digitalisering van het onderhoud en de dienstverlening en netwerkbeheer kan veel kosten besparen.

5G moet toekomstdromen waarmaken

De belofte van de zegeningen van 5G is niet nieuw. Maar met de daadwerkelijke start van de commerciële uitrol in de VS en Azië aan het einde van 2018 komt de toepassing van deze nieuwe technologie eindelijk dichterbij. Bij 4G leverden telecombedrijven vooral de infrastructuur en kwam de vernieuwing van andere partijen. Maar met 5G hopen ze weer op de voorgrond van de digitale innovatie te treden. 5G biedt internetsnelheden die vele malen hoger liggen dan bij 4G het geval is. Nog belangrijker is dat er minder vertraging zit in het verzenden van een digitaal commando van A naar B. Dit moet de grootschalige toepassing van drones, zelfrijdende auto’s en andere technologische toekomstdromen mogelijk maken. Maar in veel gevallen zijn het dat ook nog slechts: toekomstdromen.

Investeringen in 5G omzetten in wezenlijke inkomsten is uitdaging

De consument zal voorlopig nog even moeten wachten op zijn nieuwe 5G-telefoon. Trouwens: een aflevering van je favoriete serie op je smartphone kijken, kan ook nu al heel goed. De investeringen in 5G omzetten in wezenlijke inkomsten, vormt de grote uitdaging voor telecombedrijven in de komende jaren. Bedrijven die hierin het voortouw nemen, kunnen snel een voorsprong opbouwen ten opzichte van concurrenten. Dat kan heel goed in samenwerking met een bedrijf dat grote hoeveelheden data nodig heeft. Zo ook een bedrijf met zelfrijdende auto’s zoals Waymo – onderdeel van Alphabet – kan bijvoorbeeld een voorloper zijn op dit gebied.