Candlesticks

In de technische analyse gaat het om patronen in koersgrafieken. Meestal zijn dat ‘candlestick-grafieken’: daarin wordt grafisch weergegeven: de openingskoers, slotkoers, hoogste dagkoers en laagste dagkoers.

gelezen
Technische analyse

Krachtig vervolg langetermijn-bullmarkt aandelen

Bas Heijink
technisch analist
De afgelopen jaren ondergingen de aandelenmarkten ieder jaar diverse forse correcties, binnen de stijgende langetermijntrend. Maar dit jaar bleven deze tot nu toe achterwege.

Wat is technische analyse?

Komen er nog correcties in 2017?
De stijgende langetermijntrend in de AEX-index die in 2009 startte, is begin dit jaar een volgende fase ingegaan. In maart doorbrak de index de 510-puntengrens, de top in 2015. Dit was mijn eerste koersdoel voor de eerste helft van 2017. Maar, anders dan ik verwachtte, ging daar geen correctieve beweging aan vooraf. De markt was de eerste maanden van dit jaar overdreven positief (‘euforisch’) waarbij technische signalen, die konden wijzen op de start van een correctie, steeds binnen enkele dagen weer ongedaan werden gemaakt.

‘Te steile’ stijging, maar doel AEX voor 2017 blijft 564
We moeten terug naar begin 2015 om een even sterke stijgingsfase te vinden zonder correctieve tegenreacties. De opgaande kortetermijntrend vanaf de decemberbodem bij 445 verloopt technisch gezien te steil. Ook in april en begin mei wijzen de technische indicatoren nog steeds op vermoeidheid in de markt. Ooit komt de volgende correctie, de vraag is alleen: wanneer? Mijn uiteindelijke doel voor 2017 blijft onveranderd de 2007-top van 564. Maar voordat een dergelijk doel wordt bereikt, acht ik de kans op enkele forsere tegenreacties groot. Een opgaande trend wordt namelijk bepaald door de opeenvolgende, telkens hogere bodems die de ondergrens van het  aangeven. En die bodems zijn weer het resultaat van correctieve tegenreacties.

AEX-index


Bron: Reuters Metastock XIV, 29 mei 2017

Wat is technische analyse?
Technische analyse is een analysemethode waarbij in koersgrafieken en andere marktdata naar trends en herkenbare patronen wordt gezocht. Op grond daarvan doet de technisch analist uitspraken over de situatie op korte en lange termijn in de betreffende markt. De belangrijkste gegevens die de analist hiervoor gebruikt, zijn de koers, het handelsvolume en de tijd. De analist gaat ervan uit dat marktbewegingen de uitkomst vormen van het gedrag van beleggers. In de koersgrafieken ontstaan daardoor trends en andere koerspatronen. Technische analyse is niet zozeer het voorspellen van koersbewegingen, als wel het op basis van marktgegevens schetsen van de waarschijnlijkste toekomstscenario’s. De technische analyse zal geregeld afwijken van de fundamentele visie. De beleggingsstrategieën van ING komen voornamelijk tot stand op basis van fundamentele analyse. Zie ook onze uitleg van technische begrippen.

Euro-yenkoers: omkeer in voordeel van de euro
Sinds de 2014-top van 150 was sprake van een dalende trend in de euro-yenkoers. In de zomer van vorig jaar kwam bij 110 het dieptepunt op de borden. Eind vorig jaar vond een krachtige doorbraak plaats door de dalende toppenlijn in het langetermijnbeeld, een duidelijk omkeersignaal. Na de vorming van een top bij 123,50 viel hij in april terug tot ongeveer 115. Dit is te zien als terugtest naar de voormalige dalende langetermijntoppenlijn en vorming van een eerste hogere middellangetermijnbodem. Ik verwacht een verdere stijging van de euro ten opzichte van de yen. Het eerste richtpunt ligt bij 128. Maar ook een stijging naar 136 – 137 acht ik dit jaar mogelijk.

Euro-yenkoers


Bron: Reuters Metastock XIV, 29 mei 2017


Euro-dollarkoers: nog geen verandering in brede zijwaartse trend
De euro-dollarkoers zit in een ‘zijwaartse’ fase. Al sinds begin 2015 beweegt dit valutapaar binnen de grenzen van een horizontale bandbreedte. De onderkant daarvan ligt in de zone 1,04 – 1,05. De bovenkant is bij 1,15 te vinden. Pas bij een structureel slot buiten deze grenzen begint een nieuwe trend. Precies een jaar geleden testte de euro-dollar de bovenkant van zijn bandbreedte, waarna een dalende middellangetermijntrend startte. Deze beweging resulteerde begin dit jaar in een test van de onderkant van de bandbreedte. Eind april werd met een de sinds april vorig jaar dalende toppenlijn gebroken. Een koopsignaal in het middellangetermijnbeeld. Voor de komende maanden is de kans dan ook reëel dat er een verdere stijging volgt naar de 1,13 tot 1,15. Maar zolang de buitengrenzen intact blijven, blijft ook de lange zijwaartse trend intact.

Euro-dollarkoers


Bron: Reuters Metastock XIV, 29 mei 2017


Olieprijs: er zit nog veel in het vat
Er zit nog veel opwaartse potentie in het vat voor de WTI-olieprijs. Begin 2016 verhoogden we onze technische visie naar positief, nadat de olieprijs bij $30-$32 de langere dalende toppenlijn had gebroken. Inmiddels is boven de $51 ook het grote omgekeerde hoofd-schouderpatroon (een positief patroon) afgerond. De top van 2017 is tot nu de $55. Het doel, dat in het langetermijnbeeld is te berekenen (op basis van het omgekeerde hoofd-schouderpatroon) ligt bij $74 en het eerste doel voor dit jaar ligt bij $62. De terugvallen in de olieprijs van maart en april hebben geleid tot hogere bodems in het middellangetermijnbeeld. Onder de $42 verzwakt het technische middellangetermijnbeeld.

Olieprijs (WTI)


Bron: Reuters Metastock XIV, 29 mei 2017


10-jaarsrente Nederland: krachtig opwaarts vervolg met nog veel potentie
De opwaartse doorbraak in de 10-jaarsrente op Nederlandse staatsobligaties heeft een krachtig vervolg gekregen. In het laatste kwartaal van 2016 brak de 10-jaarsrente door een drietal belangrijke dalende toppenlijnen, wat een duidelijke omkeer aangaf. Uiteindelijk werd net onder de 0% een belangrijke bodem geplaatst. Met een top in 2017 (tot nu) bij 0,77% heeft de 10-jaarsrente ons eerste richtpunt van 0,54% al snel bereikt. Het volgende punt ligt bij 0,88%, maar ik acht de kans op een verder vervolg dit jaar naar 1,25% nog steeds realistisch. Ook in deze grafiek werd een zeer groot omgekeerd hoofd-schouderpatroon positief afgerond dit jaar. De nieuwe stijgende middellangetermijntrend moet nog wel vorm krijgen, maar dit is een proces dat tijd kost. De recente terugval tot 0,41% kan weleens hebben gezorgd voor de eerste belangrijke hogere middellangetermijnbodem. Dit is pas over enige tijd met zekerheid te zeggen.

10-jaarsrente Nederland


Bron: Reuters Metastock XIV, 29 mei 2017