Klimaatakkoord van Parijs

De slogan 'Climataction’ is geprojecteerd op de Eiffeltoren als onderdeel van de 21e Klimaatconferentie in Parijs, in december 2015. Maar bij duurzaam beleggen kijken we verder dan alleen naar klimaateffecten.

gelezen
Duurzaam beleggen

Overgang naar duurzame economie vordert gestaag

Jochen Harkema en Peter Tros
analisten duurzaam beleggen
Klimaatverandering en de transitie van fossiele brandstoffen naar duurzame energie blijven hoog op de agenda. Ondanks het andere geluid van president Trump.

Het tempo van de energietransitie gaat gestaag door. De opvattingen en afgekondigde maatregelen van de Amerikaanse president Donald Trump doen daar weinig aan af. Niet alleen overheden, maar ook bedrijven willen een positieve invloed realiseren op mens, milieu en maatschappij. Zij formuleren duurzame doelen in lijn met de duurzame ontwikkeldoelen (sustainable development goals, ) van de Verenigde Naties (VN).

Trump herroept bij decreet klimaatplan Obama
Veel landen en bedrijven treffen maatregelen om het klimaatakkoord van Parijs uit te voeren. In de Verenigde Staten is er echter sinds het aantreden van president Donald Trump een ander geluid te horen. Deze wil namelijk een einde maken aan, zoals hij het noemt, de ‘oorlog tegen steenkool’. Hiertoe heeft hij een decreet ondertekend waarmee hij het klimaatbeleid van Obama ongedaan wil maken. Onderdeel van Obama’s beleid is het zogenoemde Clean Power Plan, dat mede als doel heeft om de uitstoot van broeikasgassen door kolencentrales te verminderen.

Niet alleen wil Trump het Clean Power Plan herroepen, hij heeft ook aangegeven dat hij zich wil onttrekken aan het klimaatakkoord van Parijs. Hoewel het nog niet zeker is of hij dat kan doorzetten, kan hij wel weigeren de Amerikaanse toezeggingen in praktijk te brengen. Verschillende landen hebben kritiek geuit op deze opstelling van Trump. De landen van de Europese Unie, China en India hebben aangegeven dat zij wel door willen gaan met klimaatmaatregelen.

Oliebedrijven steunen klimaatakkoord
Ook verschillende grote oliebedrijven, waaronder Shell, BP en Exxon, hebben aangegeven het klimaatakkoord van Parijs te ondersteunen. Zo heeft Exxon een brief naar het Witte Huis gestuurd, met het verzoek om aan de uitvoering van het klimaatakkoord te blijven meewerken. Hoewel de genoemde oliebedrijven nog steeds erg afhankelijk zijn van olie, is LNG-gas een belangrijk onderdeel van hun omzet geworden. Gas wordt gezien als de minst vervuilende fossiele brandstof, terwijl steenkool de meest vervuilende is. Door in te zetten op het relatief klimaatvriendelijker gas hopen deze bedrijven een rol te kunnen spelen in de transitie naar duurzamere energie.

Aandeel hernieuwbare energie blijft toenemen
Het aandeel van hernieuwbare energie in de totale energieproductie neemt al jaren toe. Het is de snelst groeiende vorm van energie. Deze trend zal naar verwachting doorgaan, geholpen door technische ontwikkelingen en kostendaling. Ook oliebedrijf BP stelt in zijn Energy Outlook 2017 dat hernieuwbare energie het snelst zal blijven groeien en dat het marktaandeel zal verviervoudigen in de komende twintig jaar. Het Internationale Energie Agentschap (IEA) verwacht dat in 2040 bijna 60% van de elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare bronnen komt. Producenten van windturbines (windmolens) profiteerden de afgelopen jaren sterk van de aandacht voor het klimaat en zien elk jaar de omzetten stijgen. Ook binnen de sector zonne-energie is sprake van stijgende verkoopaantallen. Maar door het grote aantal aanbieders is er sterke concurrentie op prijs, waardoor deze bedrijven de grote afzetten niet weten om te zetten in hogere winsten.

Andere thema’s zijn ook belangrijk, SDG’s
Sinds het klimaatakkoord in Parijs is klimaatverandering het thema van duurzaamheid. Duurzaamheid is echter niet alleen klimaatverandering en duurzame energie - ook andere thema’s verdienen onze aandacht. Denk hierbij aan goed ondernemingsbestuur, goede arbeidsomstandigheden in de gehele keten (dus ook bij toeleveranciers) en aan milieuvervuiling. De duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG’s) van de VN kunnen helpen om kunnen bedrijven helpen om een duurzame koers uit te zetten.

De duurzame ontwikkelingsdoelen helpen bedrijven en andere partijen richting te geven aan een duurzamere wereld. De doelstellingen zijn namelijk een goede methode om de duurzame activiteiten van een bedrijf concreter te maken en dus beter meetbaar. Wij zien dat steeds meer bedrijven deze doelstellingen (SDG's) integreren in hun bedrijfsbeleid.

Het is niet alleen zo dat bestaande activiteiten omgezet worden naar de SDG’s, maar de SDG’s maken het ook makkelijk voor een bedrijf om een doelstelling op te pakken en daar activiteiten voor te ontwikkelen. Dit sluit ook aan bij de verwachtingen van consumenten over verduurzaming van bedrijven, en bij beleggers over een hogere impact van hun beleggingen.

‘Impactbeleggen’ steeds populairder
Impactbeleggen, een vorm van duurzaam beleggen  die eisen stelt aan de effecten van beleggingen, wordt steeds populairder (bron: GINN – Annual Impact Investor Survey 2016). Een dergelijke belegging moet op financieel rendement zijn gericht, maar ook een meetbaar positief effect hebben op mens, milieu of maatschappij. U kunt hierbij denken aan beleggen in een microkredietfonds dat kleine ondernemers in ontwikkelingslanden de mogelijkheid geeft om een bedrijf te starten of uit te breiden. Een ander voorbeeld is beleggen in duurzame (dus hernieuwbare) energie. Dan wordt onder meer vastgelegd met welk percentage de CO2-uitstoot zou moeten afnemen.

Er komen steeds meer mogelijkheden om te beleggen met impact. Lange tijd was dit alleen mogelijk met niet-beursgenoteerde beleggingen, zoals met durfkapitaal of ‘private equity’. Momenteel bieden gelukkig steeds meer beleggingsfondsen de mogelijkheid om te beleggen in aandelen of obligaties die het streven naar financieel rendement combineren met directe positieve invloed op niet-financiële factoren. Daarnaast zijn beursgenoteerde bedrijven steeds beter in staat om de gevolgen van hun activiteiten voor mens, milieu en maatschappij te meten en daarover te publiceren.

Wij houden in onze selectie rekening met impact
Het kan voor beleggers lastig zijn om zelf te achterhalen of (en hoe) bedrijven een positieve impact hebben. De eerder genoemde SDG’s kunnen daar bij helpen. Wij kijken ook naar de impact van bedrijven, onder meer naar de CO2-uitstoot. Wij hebben de ‘CO2-voetafdruk’ (milieubelasting door CO2-uitstoot) van de bedrijven in de beleggingsstrategie Duurzaam van ING vergeleken met de gemiddelde uitstoot van de bedrijven in de benchmark voor aandelen, de MSCI-wereldindex. Hieruit blijkt dat onze strategie Duurzaam Select een CO2-voetafdruk heeft die 51% lager ligt dan die van de wereldindex. Ook hebben we in de strategie Duurzaam en opgenomen.

Het meten van de impact van de beleggingen is nog steeds vrij lastig en gaat soms nog ongestructureerd. Zo is er geen verplichting voor beleggingsfondsen en bedrijven om te publiceren over hun impact en daarnaast zijn er geen standaarden om dit te meten. Desondanks zijn beleggingsinstellingen (zoals beleggingsfondsen) en beursgenoteerde bedrijven zich steeds meer bewust van de wens van beleggers en stakeholders om de gerealiseerde impact te meten, daarover te publiceren en naar de bevindingen te handelen. Ook wij willen graag de impact van de beleggingen in onze beleggingsstrategie Duurzaam meten - en die laten meewegen bij onze beleggingsbeslissingen. Dit sluit aan op ons streven om goed financieel rendement te combineren met een bijdrage aan een duurzamere wereld.
Wat is duurzaam beleggen?
Over wat ‘duurzame’ beleggingen zijn, lopen de meningen sterk uiteen. De grootste gemene deler is dat het hierbij gaat om beleggingen in aandelen of obligaties van ondernemingen, instellingen of landen die respectvol met mens, milieu en maatschappij omgaan. Vaak worden bepaalde industrietakken uitgesloten (bijvoorbeeld de wapenindustrie), of onderdelen daarvan (bijvoorbeeld producenten van clusterbommen). Betrokkenheid bij corruptie, milieudelicten of activiteit in de alcohol-, gok- of seksindustrie wordt vaak als uitsluitingsgrond gehanteerd. Voor landen gelden uitsluitingscriteria zoals schending van de mensenrechten of democratische rechten en het uitvoeren van de doodstraf.
Duurzaamheid bij ING
ING hanteert strikte normen bij de selectie van beleggingen die voor opname in de beleggingsstrategie Duurzaam in aanmerking komen. We toetsen deze beleggingen niet alleen aan de uitsluitingscriteria, maar gaan ook na of er sprake is van een positief beleid voor mens, milieu en maatschappij. Een hulpmiddel daarbij is de door ING ontwikkelde Niet-Financiële Indicator (NFI). De NFI kan de volgende waarden hebben: – (beleid lager beoordeeld dan het gemiddelde in de industrie), = (beter dan gemiddeld), + (voorloper: bij de beste 30%) en ++ (sterke voorloper: bij de beste 10%). De NFI-score wordt bepaald aan de hand van het op duurzaamheid gerichte beleid. Niet alleen ondernemingen krijgen zo’n NFI-score, maar ook beleggingsfondsen. Een onderneming of beleggingsfonds moet ten minste een = scoren om voor opname in de ING-beleggingsstrategie Duurzaam in aanmerking te komen. Meer weten over duurzaam beleggen bij ING? U vindt hierover informatie op de pagina Beleggen met het oog op de toekomst.